Binalarda Paratoner Kullanımı ile ilgili Araştırma

Bursa'da OSGB hizmeti kapsamında iş güvenliği hizmeti verdiğimiz işletmelerden birinde paratoner kullanmalarını isteyecektim, bu nedenle de internetten araştırma yapıp,

  • paratoner fiyatları nedir?,
  • Paratoner kurulumunu hangi firmalar yapar?
  • paratoner yönetmeliği var mı? 
  • Yoksa diğer yönetmeliklerle atıflarla mı bu yükümlülük gerçekleştiriliyor? 

gibi sorulara yanıt bulabilmek ve sizlerle paylaşabilmek amacıyla bu konuyu güncel tutmaya çalışacağım işletmenin özelliklerin geri dönecek olursak. Yapı genel hatları ile

  • Bursa'da yüksek bir alanda konumlandırılmış, 
  • Binanın yüksekliği yaklaşık olarak 10-12 metre, 
  • 4700 m2 kapalı alanı var 

Daha önce yıldırım düşmesi ile ilgili bir sorunla karşılaşılmamış ancak, bir kez şiddetli lodosta çatılarının bir kısmı rüzgar sebebiyle hasar almış (uçmuş) bu konuyla ilgili yapılan tahkikatta ise maddi zarar haricinde bir olumsuzluk (şükür) yaşanmamış. Tedbir amaçlı çatı sistemi tamamen elden geçirilerek onarılmış.

Yönetmelik ve Kanunlarda Paratoner ile ilgili geçen maddeleri aşağıda sıralamaya çalıştım

Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği
Paratonerler
Madde 54 - İçinde patlayıcı madde bulundurulan yerlerle, sivri ve yüksek bina ve tesislere paratoner konması mecburidir.

Elektrik Tesislerinde Topraklama Yönetmeliği
iii) Temel topraklayıcı yıldırıma karşı koruma topraklayıcısı olarak kullanılacaksa, özel bağlantı filizleri veya parçaları, yıldırımlık (paratoner) iletkenlerinin bağlantısı için dışarı doğru çıkarılmalıdır. Bu bağlantı filizlerinin veya parçalarının sayısı ve yapılışı için DIN VDE 0185 Kısım 1 geçerlidir.

Binaların yangından korunması hakkında yönetmeliğe göre
MADDE 53- (1) Binaların yangın bakımından kritik özellikler gösteren kazan daireleri, yakıt depoları, sobalar ve bacalar, sığınaklar, otoparklar, mutfaklar, çatılar, asansörler, yıldırımdan korunma tesisatı, transformatör ve jeneratör gibi kısımlarda alınacak tedbirler bu Kısımda gösterilmiştir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen yerlere yanıcı madde atılması veya depolanması yasaktır. Bu yerlerin belirli aralıklarla temizlenmesi şart olup, bina sahibi veya yöneticisi bunu sağlamakla mükelleftir.


Yönetmelikleri incelediğimizde paratoner ile ilgili ayrı bir yönetmelik bulamadım, yönetmeliklerden atıflar buldum, elektrik tesislerinde topraklama yönetmeliği, Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği, Binaların yangından korunması hk. yönetmelik buralarda atıflar var gördüğünüz gibi ancak bunlardan da Binaların yangından korunması hk. yönetmeliğe göre, yıldırımdan korunma tesisatı zorunludur diyor yani paratonerin bir diğer ismini görüyoruz, bunun haricinde yine yıldırımdan korunma yönetmeliği oluduğu ile ilgili bazı forum ve internette yazılar gördüm, ancak mevzuat.gov.tr de böyle bir bilgi yok (2013 yılında yazılmış var olduğu) ancak mevzuu hukukta böyle bir bilgiye rastlamadım.

Konuyla ilgili müfettiş raporlarında ise firmada yine iş güvenliği uzmanı ve periyodik kontrol ve ortam ölçümleri ile ilgilenen diğer uzman arkadaşlarımdan bilgi aldım, geçirdikleri denetimlerde paratoner olmaması ile ilgili eksiklik yazdıklarını öğrendim (yakın binalarda olmasına rağmen oradaki binalarda gerekli ölçüm ve kontrol o işyerine ait bu nedenle işletmenin kendisinde de paratoner bulunması ile ilgili eksikliği gösteren bir madde eklemişler raporlarına)

Bunun haricinde yine paratoner gibi yıldırımdan koruyan (paratoner gibi belli bir alanı değil) sadece bulunduğu binayı koruyan faraday kafesi gibi farklı yöntemlerde yıldırımdan korunmak için etkili yöntemlerden biri olduğunu öğrenmiş oldum.

Yönetmeliklere tekrar geri dönecek olursak ne yazık ki tam manasıyla nerelerde paratoner veya yıldırımdan korunma ekipmanları kullanmamız gerektiği ile ilgili bilgi ne yazık ki yazmıyor bu nedenle şu an için beklemedeyim ama araştırmalarıma devam ediyorum, işverenler doğal olarak bu işin maliyet kısımlarına bakıyorlar bu nedenle yönetmelik maddelerine dayandırmadan iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili önlemlerde baskı kurmakta zorlanıyoruz, etrafımızda konuyla ilgili güzel çalışmalar görüyoruz, bazen bunları işletmeye yaptırmaya çalıştığımızda, elbette en doğal hakları olarak iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili kanuni ve yönetmelik maddelerini istiyorlar.

Bu nedenle iş güvenliği uzmanlarının yönetmelik ve kanun maddelerine gerçekten hakim olması gerekiyor, paratoner kullanma, yaptırma zorunluluğu ile ilgili araştırmalardan haberdar olabilmek için web sitemi takip etmeye devam edebilirsiniz.

keywords: paratoner yönetmeliği pdf, paratoner takma zorunluluğu, paratoner taktırma zorunluluğu, apartmanlarda paratoner zorunluluğu, paratoner yönetmeliği mevzuat, yıldırımdan korunma yönetmeliği, paratoner teknik şartnamesi, paratoner isg yönetmelik

Yorumlar